Sabah Evden Çıkarken Okunan Dua: Arapça Metni, Anlamı ve Kaynağı

Evden çıkarken okunan dua, Hz. Peygamber'den nakledilen "Bismillâhi, tevekkeltü alallâh, lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh" duasıdır. Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de geçen bu dua sabaha özel değildir, günün her vaktinde evden çıkarken okunabilir. Ümmü Seleme'nin rivayet ettiği ikinci bir dua da kişinin yolda haksızlık yapmaktan ve haksızlığa uğramaktan Allah'a sığınmasını içerir.

Evden Çıkarken Okunan Dua

Enes b. Mâlik'in naklettiğine göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: Kişi evinden çıkarken bu duayı okursa ona "Hidayete erdirildin, ihtiyaçların karşılandı ve korundun" denir, şeytan da ondan uzaklaşır.

Duanın üç cümlesi birbirini tamamlar. Besmele ile kişi işine Allah'ın adıyla başlar. Tevekkül ile sonucu Allah'a bırakır. "Lâ havle" ile de kendi gücünün sınırlı olduğunu kabul eder. Tevekkül, tedbiri bırakmak değildir. Kapıyı kilitlemek, trafik kurallarına uymak ve işini özenle yapmak da bu teslimiyetin bir parçasıdır.

"Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh" cümlesinin değeri

Duanın son cümlesi, başlı başına faziletli bir zikirdir. Ebû Mûsâ el-Eş'arî'nin naklettiği hadiste Hz. Peygamber bu sözü "cennet hazinelerinden bir hazine" olarak nitelendirmiştir (Buhârî, Daavât; Müslim, Zikir 44). Anlamı, kulun hiçbir kötülükten kendi gücüyle sakınamayacağını ve hiçbir iyiliği kendi kuvvetiyle yapamayacağını, her şeyin Allah'ın yardımıyla olduğunu kabul etmesidir. Bu yüzden evden çıkarken söylenmesi, güne alçakgönüllülükle başlamanın özlü bir ifadesidir.

Ümmü Seleme'nin Rivayet Ettiği Dua

Ümmü Seleme, Hz. Peygamber'in evinden her çıkışında başını göğe kaldırıp şöyle dua ettiğini anlatır. Rivayet Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî ve İbn Mâce'de geçer. Tirmizî hadisi "hasen sahîh" olarak değerlendirmiştir.

اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَضِلَّ أَوْ أُضَلَّ، أَوْ أَزِلَّ أَوْ أُزَلَّ، أَوْ أَظْلِمَ أَوْ أُظْلَمَ، أَوْ أَجْهَلَ أَوْ يُجْهَلَ عَلَيَّ

Okunuşu: Allâhümme innî eûzü bike en edılle ev udalle, ev ezille ev uzelle, ev azlime ev uzleme, ev echele ev yüchele aleyye.

Anlamı: Allah'ım! Sapmaktan veya saptırılmaktan, kaymaktan veya kaydırılmaktan, zulmetmekten veya zulme uğramaktan, cahillik etmekten veya bana cahillik edilmesinden Sana sığınırım.

Bu dua, gün içinde insanlarla karşılaşırken yaşanabilecek hataları tek tek sayar. Kişi yalnızca kendisine yapılacak kötülükten değil, kendisinin başkasına yapabileceği haksızlıktan da Allah'a sığınır. Sabah işe, okula veya alışverişe çıkarken bu bilinçle okunması anlamlıdır.

Sabah Evden Çıkmadan Önce Okunabilecekler

Evden çıkış duası kapıda okunur. Ondan önce, sabah vaktine ait zikirler de yapılabilir:

• İhlâs, Felak ve Nâs: Abdullah b. Hubeyb'in rivayetinde, bu üç surenin sabah ve akşam üçer kez okunmasının kişiye her şeye karşı yeteceği bildirilir (Ebû Dâvûd, Edeb 101; Tirmizî, De'avât 117). Burada üç sayısı hadiste geçer.
• Âyetü'l-kürsî: Korunma niyetiyle okunması güzel bir âdettir. Evden çıkış için özel bir şart değildir. Ayrıntı için Âyetü'l-kürsî okunuşu ve anlamı yazımıza bakabilirsiniz.
• Sabah duaları: Seyyidü'l-istiğfâr ve diğer sabah zikirleri sabah ve akşam duaları yazımızda bir arada yer alıyor.

Sabah namazından sonra rızık duası

İşe giden kişinin rızık için dua etmesi meşrudur. Ümmü Seleme'nin naklettiği bir rivayete göre Hz. Peygamber sabah namazının selamından sonra "Allâhümme innî es'elüke ilmen nâfian ve rizkan tayyiben ve amelen mütekabbelen" (Allah'ım! Senden faydalı ilim, temiz rızık ve kabul edilmiş amel dilerim) derdi (İbn Mâce, İkâmetü's-salât 32). Bu dua evden çıkışa özel değildir, ancak güne başlarken okunabilecek kısa ve anlamlı bir duadır.

Kendi sözlerinizle dua

Hadislerde geçen duaların yanında kişi kendi dilinde de dua edebilir. Örneğin: "Allah'ım, bugünümü hayırlı kıl. Kazancımı helal ve bereketli eyle. Beni ve ailemi koru. Akşam evime esenlikle dönmeyi nasip et." Böyle bir yakarış belirli bir kalıba bağlı değildir.

Eve Girerken de Allah'ı Anmak

Câbir b. Abdullah'ın naklettiği hadise göre kişi evine girerken ve yemeğe başlarken Allah'ı anarsa şeytan, "Burada size ne kalacak yer ne de akşam yemeği var" der (Müslim, Eşribe 103). Bu yüzden evden çıkarken olduğu gibi eve girerken de besmele çekmek ve aile fertlerine selam vermek sünnete uygundur. Uzun bir yola çıkılacaksa yolculuk duası da okunabilir.

Dikkat Edilecekler

• Dua, tedbirin yerini tutmaz. Kapı, ocak ve elektrikli aletleri kontrol etmek de Hz. Peygamber'in tavsiye ettiği tedbirlerdendir. Nitekim yatmadan önce ateşin söndürülmesi hadislerde emredilmiştir.
• Belirli bir sayı şartı yoktur. Duayı "3 kere okumazsam olmaz" gibi bir kaygıyla okumak gerekmez.
• Evden sağ ayakla çıkmak güzel işlere sağdan başlamanın genel edebinden çıkarılan bir tavsiyedir. Kesin bir şart değildir.
• Duayı ezberleyene kadar telefonda veya küçük bir kartta not almak kolaylık sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Evden çıkış duası sadece sabah mı okunur?

Hayır. Hadiste "evinden çıktığında" denir, belirli bir vakit belirtilmez. Günün her saatinde evden çıkarken okunabilir.

Dua kaç kere okunur?

Hadiste bir sayı bildirilmez. Bir kez okumak yeterlidir.

Adetli kadın evden çıkış duasını okuyabilir mi?

Evet. Bu dua Kur'an ayeti değil, hadiste geçen bir duadır. Hanefî mezhebine göre adet hâlindeki kadın dua ve zikirleri okuyabilir. Âyetü'l-kürsî ve sureler konusunda ise Hanefî görüşe göre tilavet niyetiyle okunmaz, dua niyetiyle okunabileceğini söyleyen görüşler de vardır.

Abdestsiz okunur mu?

Evet. Dua ve zikir için abdest şart değildir.

Arapçasını bilmiyorsam Türkçe okusam olur mu?

Olur. Duanın anlamını kalpten söylemek değerlidir. Bununla birlikte duanın Arapçası kısa olduğu için birkaç günde kolayca ezberlenebilir. Dua adabıyla ilgili ayrıntılar için dua adabı yazımıza bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• Ebû Dâvûd, es-Sünen, Edeb 101, 103
• Tirmizî, es-Sünen, De'avât 34, 117
• Nesâî, es-Sünen, İstiâze bölümü
• İbn Mâce, es-Sünen, Dua 18; İkâmetü's-salât 32
• Buhârî, el-Câmiu's-sahîh, Daavât bölümü
• Müslim, el-Câmiu's-sahîh, Eşribe 103; Zikir 44
• TDV İslâm Ansiklopedisi, "Tevekkül" maddesi