Yeni Eve Taşınırken Okunacak Dua: Konaklama Duası, Selam ve Bakara Suresi

Yeni eve taşınırken ya da bir yere konaklarken okunacak dua olarak sünnette geçen en bilinen metin, "E'ûzü bi-kelimâtillâhi't-tâmmâti min şerri mâ halak" duasıdır (Müslim, Zikir). Bunun yanında eve girerken besmele çekmek, ev halkına selam vermek ve evde Bakara suresini okumak da hadislerde tavsiye edilir. Bu yazıda bu duaları kaynaklarıyla birlikte, halk arasında yaygın bazı uygulamaların dinî dayanağıyla beraber ele alıyoruz.

Yeni Eve Taşınırken ve Konaklarken Okunacak Dua

Havle bint Hakîm'in rivayetine göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Kim bir yere konaklar da 'Allah'ın eksiksiz kelimelerine, yarattıklarının şerrinden sığınırım' derse, oradan ayrılıncaya kadar hiçbir şey ona zarar vermez" (Müslim, Zikir).

Hadis, bir yere ilk kez yerleşmeyi, yolculukta konaklamayı ve otel gibi geçici kalınan yerleri kapsar. Bu yüzden yeni bir eve taşınırken, eşyaları yerleştirdikten sonra ya da eve ilk girişte bu duayı okumak güzel bir davranıştır. Aynı dua sabah ve akşam zikirleri arasında da okunur; ayrıntılı bilgi için sabah ve akşam duaları yazımıza bakabilirsiniz.

Hadisteki ifade, bu duayı okuyanın Allah'ın korumasına sığındığını anlatır. Dua, kişiyi dikkatsizliğe ya da gerekli tedbirleri ihmal etmeye yöneltmemelidir. Evin güvenliği, elektrik ve doğal gaz tesisatının kontrolü gibi tedbirler de tevekkülün bir parçasıdır.

Eve Girerken Besmele ve Selam

Besmele

Câbir b. Abdullah'ın rivayetine göre Hz. Peygamber, kişi evine girerken ve yemek yerken Allah'ı anarsa şeytanın yanındakilere "Burada size ne kalacak yer ne de akşam yemeği var" diyeceğini bildirmiştir. Allah'ı anmadan girildiğinde ise durumun tersi olduğu haber verilir (Müslim, Eşribe). Bu yüzden eve her girişte "Bismillâh" demek sünnettir.

Selam

"…Evlere girdiğiniz zaman, Allah katından mübarek ve güzel bir esenlik dileği olarak birbirinize selam verin…" (Nûr, 24/61)

Müfessirler bu ayeti, eve girerken ev halkına selam vermek; evde kimse yoksa "Esselâmü aleynâ ve alâ ibâdillâhi's-sâlihîn" (Selam bize ve Allah'ın salih kullarına olsun) demek şeklinde açıklamıştır. Enes b. Mâlik'e Hz. Peygamber'in "Yavrum! Ailenin yanına girdiğinde selam ver; bu hem senin hem ev halkının bereketine vesile olur" dediği rivayet edilir (Tirmizî, İsti'zân). Tirmizî bu hadisi hasen garîb olarak nitelemiştir.

Eve girerken okunan dua

Ebû Mâlik el-Eş'arî'den gelen bir rivayette, eve girerken şu duanın okunması ve ardından ev halkına selam verilmesi tavsiye edilir (Ebû Dâvûd, Edeb):

Okunuşu: Allâhümme innî es'elüke hayra'l-mevleci ve hayra'l-mahreci. Bismillâhi velecnâ ve bismillâhi haracnâ ve alallâhi rabbinâ tevekkelnâ.

Anlamı: "Allah'ım! Senden girişin hayırlısını ve çıkışın hayırlısını isterim. Allah'ın adıyla girdik, Allah'ın adıyla çıktık ve Rabbimiz olan Allah'a tevekkül ettik."

Bazı hadis âlimleri bu rivayetin senedinde kopukluk olduğunu belirterek onu zayıf saymıştır. Anlamı güzel olduğu için dua olarak okunmasında bir sakınca yoktur. Evden çıkarken okunan dua için evden çıkarken okunan dua yazımıza bakabilirsiniz.

Evde Bakara Suresi Okumak

Ebû Hüreyre'nin rivayetine göre Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Evlerinizi kabirlere çevirmeyin. Şeytan, içinde Bakara suresi okunan evden kaçar" (Müslim, Salâtü'l-müsâfirîn). Hadisteki "kabirlere çevirmeyin" ifadesi, evlerde hiç namaz kılınmaması ve Kur'an okunmamasından sakındırmak olarak açıklanmıştır. Nitekim Hz. Peygamber, "Namazlarınızın bir kısmını evlerinizde kılın" buyurmuştur (Buhârî, Salât).

Bakara suresinin son iki ayetiyle ilgili olarak da "Kim geceleyin Bakara suresinin sonundaki iki ayeti okursa bu ona yeter" buyrulmuştur (Buhârî, Fezâilü'l-Kur'ân; Müslim, Salâtü'l-müsâfirîn).

Yeni bir eve taşınan aile, ilk günlerde Bakara suresini bir veya birkaç oturumda okuyabilir, ya da ailece bölüştürerek tamamlayabilir. Sureyi okuyamayanlar Âyetü'l-kürsî ve Bakara'nın son iki ayetini okuyabilir. Bunlar için Âyetü'l-kürsî okunuşu ve anlamı ile Âmenerrasûlü yazılarımıza bakabilirsiniz. Belirli bir gün sayısı veya okuma adedi sünnette yer almaz.

Yeni Evde Güzel Davranışlar

• Şükür: Yeni bir eve kavuşmayı Allah'ın bir nimeti olarak görüp hamd etmek.
• Sadaka ve ikram: Şükür niyetiyle sadaka vermek, misafir ağırlamak ya da bir ihtiyaç sahibini sevindirmek.
• Komşu hakkı: Hz. Peygamber, Cebrâil'in kendisine komşu hakkında o kadar çok tavsiyede bulunduğunu, neredeyse komşuyu mirasçı kılacağını sandığını söylemiştir (Buhârî, Edeb; Müslim, Birr). Yeni komşularla tanışmak, taşınma sırasında onlara rahatsızlık vermemek bu hakkın bir parçasıdır.
• Ailece dua: Akraba ve dostlarla bir araya gelip Kur'an okumak ve dua etmek güzel bir âdettir. Ancak bunun dinen zorunlu bir "ev duası" töreni olduğu düşünülmemelidir.

Eve Tuz Serpmek ve Benzeri Uygulamalar

Halk arasında yeni eve taşınırken yapılan bazı uygulamaların dinî bir kaynağı bulunmaz:

Ekmek ve tuz götürmek gibi bazı âdetler, bereket ve misafirperverlik dileğinin kültürel bir ifadesi olarak sürdürülebilir. Önemli olan, bunlara koruma veya uğur getirme gibi bir güç yüklememektir. Nesnelere bu tür anlamlar yüklemek, din âlimlerinin uyardığı batıl inançlara kapı açar.

Sıkça Sorulan Sorular

Yeni eve taşınırken kurban kesmek gerekir mi?

Gerekli değildir. Kişi yeni bir eve kavuşmanın şükrü olarak kurban kesip etini dağıtabilir veya sadaka verebilir; bu güzel bir davranıştır. Ancak kurbanın evi koruyacağı ya da kesilmezse bir kötülük olacağı inancı doğru değildir.

Konaklama duası otelde de okunur mu?

Evet. Hadisteki "bir yere konaklamak" ifadesi otel, misafirlik ve yolculuktaki her türlü konaklamayı kapsar. Yolculuk sırasında okunan dualar için yolculuk duası yazımıza bakabilirsiniz.

Adetli kadın yeni evde Bakara suresi okuyabilir mi?

Hanefî mezhebine göre adetli kadın Kur'an'ı tilavet niyetiyle okuyamaz. Bu durumda sureyi bir kâriden dinleyebilir, mealini okuyabilir ve dua niyetiyle dua ayetlerini okuyabilir. Konaklama duası bir zikir olduğu için okunmasına engel yoktur. Mâlikî mezhebinde ezberden okumaya cevaz veren görüş de bulunur.

Kiralık evde de bu dualar okunur mu?

Evet. Bu dualar evin mülkiyetine değil, oraya yerleşmeye bağlıdır. Kiralık, lojman ya da geçici kalınan her yerde okunabilir.

Evde sürekli huzursuzluk varsa ne yapmalı?

Evde Kur'an okumak ve namaz kılmak manevi bir huzur verir. Ancak ev içi huzursuzluğun sebebi çoğu zaman iletişim, stres veya sağlık gibi somut meselelerdir. Bu durumları nazar veya büyü gibi sebeplere yormak yerine sorunu konuşmak ve gerekirse bir uzmandan destek almak daha doğrudur.

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an-ı Kerim portalı: Nûr 24/61, Bakara 2/255 ve 285–286
• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Türkçe Meal ve Tefsir, Nûr suresi
• Müslim, el-Câmiu's-sahîh, Zikir; Eşribe; Salâtü'l-müsâfirîn; Birr
• Buhârî, el-Câmiu's-sahîh, Salât; Fezâilü'l-Kur'ân; Edeb
• Ebû Dâvûd, es-Sünen, Edeb. Tirmizî, es-Sünen, İsti'zân
• TDV İslâm Ansiklopedisi, "Selâm" ve "Bakara Sûresi" maddeleri