Uykuda Korkan Çocuğa Okunacak Dua: Metni, Anlamı ve Kaynağı
İçindekiler
Uykuda korkan çocuğa okunacak dua olarak sünnette en çok bilinen metin, "Eûzü bi-kelimâtillâhi't-tâmmâti min gadabihî…" diye başlayan sığınma duasıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) torunları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'i de benzer bir sığınma duasıyla Allah'a emanet ederdi. Bu dualar çocuğa ve aileye manevi bir huzur verir. Ancak sık tekrarlayan gece korkularında bir çocuk hekimine danışmak gerekir.
- Uykuda korkan kişi için öğretilen dua Ebû Dâvûd ve Tirmizî'de geçer.
- Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin için okunan "Uîzükümâ…" duası Buhârî'de yer alır.
- Yatmadan önce İhlâs, Felak ve Nâs okuyup ellere üflemek ve vücudu meshetmek sünnettir.
- "3 Fatiha, 3 İhlâs" gibi sabit sayılar halk uygulamasıdır. Sünnette bu şekliyle sayı yoktur.
- Dua, uyku sorunlarında tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz.
Uykuda Korkan Çocuğa Okunacak Dua
Abdullah b. Amr'dan gelen rivayete göre Peygamber Efendimiz (s.a.v.), uykusunda korkan kişiye şu duayı okumasını öğretmiştir (Ebû Dâvûd, Tıb 19; Tirmizî, Deavât). Tirmizî bu rivayeti hasen garîb olarak nitelemiştir.
| Okunuşu | Anlamı |
|---|---|
| Eûzü bi-kelimâtillâhi't-tâmmâti min gadabihî ve ikâbihî ve şerri ibâdihî ve min hemezâti'ş-şeyâtîni ve en yahdurûn. | Allah'ın gazabından, cezasından, kullarının şerrinden, şeytanların vesveselerinden ve onların yanımda bulunmasından, Allah'ın eksiksiz kelimelerine sığınırım. |
Hadiste bu dua, korkan kişinin kendisinin okuyacağı bir dua olarak öğretilir. Konuşabilen ve ezberleyebilen çocuğa bu dua yavaş yavaş öğretilebilir. Küçük çocuklar için anne veya baba duayı çocuğun yanında, sakin bir sesle okuyabilir.
Peygamber Efendimiz'in Torunları İçin Okuduğu Dua
İbn Abbas'ın rivayetine göre Resûlullah (s.a.v.) Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'i şu sözlerle Allah'a emanet eder ve "Atanız İbrahim de İsmail ile İshak'ı bununla Allah'a emanet ederdi" buyururdu (Buhârî, Enbiyâ 10).
"Uîzükümâ bi-kelimâtillâhi't-tâmmeti min külli şeytânin ve hâmmetin ve min külli aynin lâmmeh."
Meali: "Sizi her türlü şeytandan, zararlı hayvandan ve kötü gözden, Allah'ın eksiksiz kelimelerine sığınarak emanet ederim."
Tek bir çocuk için "Uîzüke" (seni sığındırırım), kız çocuğu için "Uîzüki" denilebilir. Bu dua belirli bir sorunun çaresi olarak değil, çocuğu her gün Allah'ın korumasına emanet etmenin bir yolu olarak okunur.
Yatmadan Önce Okunacak Sureler
Hz. Âişe'nin anlattığına göre Peygamber Efendimiz (s.a.v.) her gece yatağına girdiğinde avuçlarını birleştirir, İhlâs, Felak ve Nâs surelerini okuyup avuçlarına üfler, sonra elleriyle başından başlayarak vücudunu üç kez meshederdi (Buhârî, Fezâilü'l-Kur'ân 14).
Anne ve babalar bu sünneti çocuklarıyla birlikte uygulayabilir:
- İhlâs, Felak ve Nâs sureleri okunur ve ellere üflenir.
- Eller çocuğun başına ve vücuduna hafifçe sürülür.
- Âyetü'l-kürsî de okunabilir. Yatarken okunmasıyla ilgili rivayet Buhârî'de geçer (Vekâle 10).
Bu surelerin okunuşu ve anlamı için Felak ve Nâs sureleri ile Âyetü'l-kürsî yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kötü Rüya Görüp Uyanan Çocuğa Ne Yapılır?
Sahih hadislerde kötü rüya gören kişiye şunlar tavsiye edilir: Sol tarafına hafifçe üç kez üflemek, rüyanın şerrinden ve şeytandan Allah'a sığınmak, yattığı yanı değiştirmek ve rüyayı kimseye anlatmamak (Müslim, Rü'yâ 2–5). Çocuğun yaşına göre bu adımlar sade bir dille anlatılabilir:
- Önce çocuğu sakinleştirin, sarılın ve güvende olduğunu söyleyin.
- Birlikte "Eûzü billâhi mine'ş-şeytâni'r-racîm" deyin.
- Çocuğun diğer yanına dönmesine yardım edin.
- Rüyayı uzun uzun anlattırmak yerine güzel bir şeyden söz edin.
Ayrıntılı bilgi için rüyalanmamak için dua yazımıza bakabilirsiniz.
Korkan Çocuğu Desteklerken Dikkat Edilecekler
Dua, çocuğun kendini güvende hissetmesini sağlayan ortamla birlikte anlam kazanır. Uzmanların genel önerileri şunlardır:
- Düzenli uyku saati: Her gece aynı saatte yatmak, gece korkularını azaltabilir.
- Ekran sınırı: Yatmadan önce korkutucu içerik, telefon ve tablet kullanımı azaltılmalıdır.
- Korku diliyle konuşmamak: "Uyumazsan öcü gelir" gibi sözler korkuyu artırır.
- Sakin bir yatma rutini: Kısa bir dua, bir hikâye ve sarılmak çocuğa güven verir.
- Uykudan zorla uyandırmamak: Gece terörü sırasında çocuk genellikle tam uyanık değildir. Sakin biçimde yanında durmak ve güvenliğini sağlamak yeterlidir.
Çocuk dua ederken korkutulmamalı, dua bir güven ve sevgi bağı olarak sunulmalıdır. "Allah seni koruyor, biz de yanındayız" demek, çocuğun dünyasında duayı huzurla eşleştirir.
Belirli Sayıda Okuma Sünnette Var mı?
Halk arasında yaygın olan "1 Fatiha, 1 Âyetü'l-kürsî, 3 İhlâs, 3 Felak, 3 Nâs" gibi tertipler halk arasında yaygındır. Yatarken muavvizeteyn ve İhlâs'ı okuyup üç kez meshetmek sünnette geçer. Ancak bu sureleri belirli bir korku türüne karşı sabit sayılarla okumak sünnette bu şekliyle yer almaz. Okumak sevaptır. Sayı ise kişinin tercihidir.
"Hasbiyallâhu lâ ilâhe illâ hû, aleyhi tevekkeltü ve hüve rabbü'l-arşi'l-azîm" ifadesi Tevbe suresinin 129. ayetidir ve tevekkül zikri olarak okunabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Uyuyan çocuğun üzerine dua okuyup üflemek caiz mi?
Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) dua ve sure okuyup üflediğine dair sahih rivayetler bulunur. Bu yüzden çocuğun üzerine hafifçe üflemek caizdir. Ancak bu, hekime başvurmanın yerine geçmez.
Abdestsiz dua okunur mu?
Dua, zikir ve sığınma ifadeleri abdestsiz okunabilir. Kur'an surelerini ezberden okumak da Hanefî mezhebine göre abdestsiz caizdir. Mushaf'a dokunmak için abdest gerekir.
Adetli anne çocuğuna sure okuyabilir mi?
Hanefî mezhebine göre adetli kadın Kur'an'ı tilavet niyetiyle okuyamaz. Ancak dua ve zikir anlamı taşıyan ayetleri dua niyetiyle okuyabilir, sığınma dualarını da rahatlıkla okuyabilir. Mâlikî mezhebinde ezberden okumaya izin veren görüş de vardır.
Çocuğum her gece korkuyla uyanıyor, bu nazar mıdır?
Sık tekrarlayan gece uyanmaları çoğu zaman uyku düzeni, yaşa bağlı gelişim, stres, horlama veya başka sağlık sebepleriyle ilgilidir. Bunu tek başına yalnızca manevi sebeplerle açıklamak doğru değildir. Önce çocuk hekimine danışın. Dua ve sığınma bu süreçte manevi destek olarak sürdürülebilir.
Bu duaları yetişkinler de okuyabilir mi?
Evet. Uykuda korkma duası hadiste genel olarak öğretilmiştir. Yetişkinler de yatmadan önce veya korkuyla uyandıklarında okuyabilir.
Kaynaklar
- Buhârî, Sahîh, Enbiyâ 10; Fezâilü'l-Kur'ân 14; Vekâle 10
- Müslim, Sahîh, Rü'yâ 2–5
- Ebû Dâvûd, Sünen, Tıb 19; Tirmizî, Sünen, Deavât
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an-ı Kerim portalı: İhlâs, Felak, Nâs; Bakara 255; Tevbe 129
- Din İşleri Yüksek Kurulu, fetva ve soru-cevap sayfaları
Okuyucu yorumları
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.
