Rüyalanmamak İçin Dua: İhtilam, Kötü Rüya ve Yatmadan Önce Okunacaklar

Halk arasında "rüyalanmak" denince çoğunlukla uykuda istem dışı yaşanan ihtilam kastedilir. Kur'an ve sünnette rüyalanmayı önlemek için bildirilmiş özel bir dua yoktur. İhtilam kişinin iradesi dışında olduğu için günah da değildir. Sünnette ise yatmadan önce okunacak dualar ve kötü bir rüya görüldüğünde yapılacaklar açıkça öğretilmiştir.

Rüyalanmak (İhtilam) Günah mı?

Hayır. İhtilam, bedenin doğal işleyişinin bir parçasıdır ve kişinin iradesi dışında meydana gelir. Hz. Peygamber, uyuyan kişinin uyanıncaya kadar sorumlu tutulmadığını bildirmiştir (Ebû Dâvûd, Hudûd 17; Tirmizî, Hudûd 1). Bu yüzden rüyalanan kişinin kendini suçlaması ya da bunu ahlaki bir kusur gibi görmesi doğru değildir. Ergenlik döneminde ve bekâr yetişkinlerde sık görülmesi de olağandır.

Rüyalanmayı tamamen ortadan kaldıran bir dua, sure veya esma bulunduğunu söyleyen anlatımlar dinî bir dayanağa sahip değildir. Kişi elbette huzurlu bir uyku ve iffetli bir hayat için dua edebilir. Ancak bunu, bedenin doğal bir işleyişini durduracak bir yöntem gibi sunmak yanlış olur.

Ne zaman gusül gerekir?

Ümmü Süleym, Hz. Peygamber'e kadının rüyasında ihtilam olması hâlinde gusül gerekip gerekmediğini sormuş, Hz. Peygamber "Evet, ıslaklığı görürse" buyurmuştur (Buhârî, Gusül 22; Müslim, Hayz 32). Hz. Âişe'nin rivayetinde de ıslaklık görüp rüyasını hatırlamayanın gusledeceği, rüyasını hatırlayıp ıslaklık görmeyenin ise gusletmeyeceği bildirilir (Ebû Dâvûd, Tahâret 94; Tirmizî, Tahâret 82). Kısacası belirleyici olan rüya değil, uyanınca görülen ıslaklıktır. Bu hüküm kadın ve erkek için aynıdır.

Kötü Rüya Görünce Ne Yapılır?

Rüyalanmak kelimesi bazen "kötü, rahatsız edici rüya görmek" anlamında da kullanılır. Bu konuda sahih hadislerde açık bir yol gösterilmiştir. Ebû Katâde'nin naklettiği hadiste Hz. Peygamber şöyle buyurur: "Güzel rüya Allah'tandır, kötü rüya şeytandandır. Biriniz hoşlanmadığı bir rüya görürse sol tarafına üç kez hafifçe üflesin ve onun şerrinden Allah'a sığınsın. O rüya ona zarar vermez" (Buhârî, Ta'bîr 3; Müslim, Rü'yâ 1-4).

Diğer rivayetlerle birlikte kötü rüya görüldüğünde yapılacaklar şöyle özetlenebilir:

1. Allah'a sığınmak: "Eûzü billâhi mine'ş-şeytâni'r-racîm" demek ve rüyanın şerrinden Allah'a sığınmak.
2. Sol tarafa üç kez hafifçe üflemek: Hadisteki ifade, tükürük saçmadan hafifçe üflemek şeklinde anlaşılmıştır.
3. Yatış yönünü değiştirmek: Câbir'in rivayetinde, yattığı yandan diğer yana dönmesi tavsiye edilir (Müslim, Rü'yâ 5).
4. Kalkıp namaz kılmak: Ebû Hüreyre'nin rivayetinde, hoşlanmadığı bir rüya gören kişinin kalkıp namaz kılması tavsiye edilir (Müslim, Rü'yâ 6).
5. Rüyayı başkasına anlatmamak: Kötü rüya kimseye anlatılmaz ve üzerinde yorum aranmaz.

Güzel bir rüya gören kişinin ise Allah'a hamd etmesi ve onu yalnızca sevdiği kimselere anlatması tavsiye edilmiştir (Buhârî, Ta'bîr 3).

Yatmadan Önce Okunacak Dualar

Huzurlu bir uyku için sünnette öğretilen gece zikirleri şunlardır:

• Âyetü'l-kürsî: Ebû Hüreyre'nin rivayetinde, yatarken Âyetü'l-kürsî okuyan kişinin sabaha kadar Allah'ın koruması altında olacağı bildirilir (Buhârî, Vekâle 10). Ayrıntı için Âyetü'l-kürsî okunuşu ve anlamı yazımıza bakabilirsiniz.
• İhlâs, Felak ve Nâs: Hz. Âişe, Hz. Peygamber'in her gece bu üç sureyi okuyup avuçlarına üflediğini ve ellerini bedenine sürdüğünü, bunu üç kez yaptığını anlatır (Buhârî, Fezâilü'l-Kur'ân 14). Bu surelerin anlamı için Felak ve Nâs sureleri yazımızı okuyabilirsiniz.
• Tesbih: Hz. Ali ve Hz. Fâtıma'ya yatarken 33 kez "Sübhânallâh", 33 kez "Elhamdülillâh" ve 34 kez "Allâhü ekber" demeleri öğretilmiştir (Buhârî, Daavât 11; Müslim, Zikir 80). Bu sayılar hadiste geçer.
• Uyku duası: Huzeyfe'nin rivayetinde Hz. Peygamber yatarken "Bismike Allâhümme emûtü ve ahyâ" (Allah'ım! Senin adınla ölür ve dirilirim) derdi (Buhârî, Daavât 7).
• Abdestli yatmak ve sağ yana uzanmak: Berâ b. Âzib'in rivayetinde, yatmadan önce abdest alıp sağ yana yatmak ve kendini Allah'a teslim eden bir dua okumak tavsiye edilir (Buhârî, Vudû' 75; Müslim, Zikir 56).

Bu zikirlerin amacı, günü Allah'ı anarak kapatmak ve uykuyu O'na emanet etmektir. Hiçbiri belirli bir bedensel durumu engelleme vaadi taşımaz.

Kendi sözlerinizle dua

"Allah'ım, bana huzurlu ve dinlendirici bir uyku ver. Beni kötü düşüncelerden ve rahatsız edici rüyalardan koru. Bana iffetli ve temiz bir hayat nasip et." Bu tür bir dua her dilde yapılabilir.

Uyku Düzeni İçin Pratik Öneriler

Sünnetteki gece edepleri, bugün uyku uzmanlarının önerdiği bazı alışkanlıklarla da örtüşür. Yatsıdan sonra gereksiz sohbeti uzatmamak, ağır yemekten sonra hemen yatmamak, odayı karanlık ve sakin tutmak ve yatmadan önce ekran kullanımını azaltmak uykunun kalitesini artırabilir. Rahatsız edici içeriklerden uzak durmak ve zihni sakinleştirecek zikirlerle günü kapatmak da faydalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Buhârî, el-Câmiu's-sahîh, Ta'bîr 3; Gusül 22; Vekâle 10; Fezâilü'l-Kur'ân 14; Daavât 7, 11; Vudû' 75
• Müslim, el-Câmiu's-sahîh, Rü'yâ 1-6; Hayz 32; Zikir 56, 80
• Ebû Dâvûd, es-Sünen, Tahâret 94; Hudûd 17
• Tirmizî, es-Sünen, Tahâret 82; Hudûd 1
• TDV İslâm Ansiklopedisi, "İhtilâm" ve "Rüya" maddeleri