Teheccüd Namazından Sonra Okunacak Dua: Sahih Dualar ve Fazileti
İçindekiler
Teheccüd namazından sonra okunması şart olan belirli bir dua yoktur. Ancak gecenin son kısmı, sahih hadislere göre duaların ve istiğfarın en kıymetli vakitlerindendir. Bu vakitte Hz. Peygamber'in gece ibadetinde okuduğu dualar, Kur'an'daki dualar, istiğfar ve kişinin kendi diliyle yaptığı dualar okunabilir.
- Teheccüd, yatsıdan sonra bir miktar uyuyup kalkarak kılınan nafile gece namazıdır (İsrâ 17/79).
- Hz. Peygamber, farzlardan sonra en faziletli namazın gece namazı olduğunu bildirmiştir (Müslim).
- Allah'ın gecenin son üçte birinde kullarına seslendiğini bildiren nüzûl hadisi Buhârî ve Müslim'de geçer.
- Namazdan sonra okunacak zorunlu bir dua yoktur; aşağıdaki sahih dualar okunabilir.
- Teheccüd en az iki rekâttır; Diyanet'e göre iki ile sekiz rekât arasında kılınabilir.
Teheccüd Namazı ve Fazileti
Teheccüd kelimesi "uykudan uyanmak" anlamına gelir. Terim olarak, yatsı namazından sonra bir süre uyuyup gecenin ilerleyen saatlerinde kalkılarak kılınan nafile namazdır. Kur'an'da Hz. Peygamber'e hitaben şöyle buyrulur. Mealen: "Gecenin bir kısmında da sana mahsus bir nafile olarak uyanıp namaz kıl. Umulur ki Rabbin seni övülmüş bir makama ulaştırır." (İsrâ 17/79).
Kur'an'da takva sahiplerinin özelliği şöyle anlatılır: "Geceleri pek az uyurlardı. Seher vakitlerinde bağışlanma dilerlerdi." (Zâriyât 51/17–18). Âl-i İmrân suresinde de "seherlerde istiğfar edenler" övülür (Âl-i İmrân 3/17). Ayrıca Müzzemmil suresinin başında gece kalkışının önemi vurgulanır (Müzzemmil 73/1–6).
Teheccüdün faziletine dair sahih rivayetler
- En faziletli nafile namaz: Ebû Hüreyre'nin aktardığına göre Hz. Peygamber, farz namazlardan sonra en faziletli namazın gece namazı olduğunu bildirmiştir (Müslim, Sıyâm 202–203).
- Nüzûl hadisi: Hz. Peygamber, Rabbimizin her gece, gecenin son üçte biri kaldığında dünya semasına "indiğini" ve "Bana dua eden yok mu, icabet edeyim; benden isteyen yok mu, vereyim; benden bağışlanma dileyen yok mu, bağışlayayım" buyurduğunu haber vermiştir (Buhârî, Teheccüd 14; Müslim, Müsâfirîn 168). Âlimler buradaki "iniş" ifadesini Allah'ın rahmetinin bu vakitte kullarına özellikle yönelmesi şeklinde anlamışlardır.
- Şükreden kul olmak: Hz. Peygamber geceleri ayakları şişinceye kadar namaz kılardı. Kendisine bunun sebebi sorulduğunda "Şükreden bir kul olmayayım mı?" buyurmuştur (Buhârî, Teheccüd 6; Müslim, Münâfıkîn 79–81).
Teheccüdden Sonra Okunabilecek Dualar
1. Gece namazına kalkınca okunan dua
İbn Abbas'ın aktardığına göre Hz. Peygamber gece namaza kalktığında Allah'a hamd ettiği uzun bir dua okurdu (Buhârî, Teheccüd 1; Müslim, Müsâfirîn 199). Duanın başı şöyledir: "Allâhümme leke'l-hamd, ente kayyimü's-semâvâti ve'l-ardı ve men fîhinne…" Mealen: "Allah'ım! Hamd Sana mahsustur. Göklerin, yerin ve onlardakilerin idare edicisi Sensin…" Dua; Allah'ın hak olduğunu, vaadinin, cennetin, cehennemin ve kıyametin hak olduğunu ikrar edip bağışlanma dilemekle sona erer. Tam metni ezberden aktarmak yerine güvenilir bir hadis kitabından veya Diyanet yayınlarından okunması önerilir.
2. Hz. Âişe'nin aktardığı secde duası
Hz. Âişe bir gece Hz. Peygamber'i secdede şöyle dua ederken bulduğunu anlatır (Müslim, Salât 222):
| Okunuşu | Allâhümme innî eûzü bi-rıdâke min sahatik, ve bi-muâfâtike min ukûbetik, ve eûzü bike mink. Lâ uhsî senâen aleyk, ente kemâ esneyte alâ nefsik. |
|---|---|
| Anlamı | Allah'ım! Gazabından rızana, cezandan affına sığınırım. Senden yine Sana sığınırım. Sana layıkıyla övgüde bulunamam. Sen kendini nasıl övdüysen öylesin. |
Bu dua secdede okunmuştur. Namaz sonrasında dua olarak da okunabilir, ancak bunun namaz sonrasına özel olduğu söylenemez.
3. Bağışlanma, hidayet ve rızık duası
| Okunuşu | Allâhümmağfir lî verhamnî vehdinî ve âfinî verzuknî. |
|---|---|
| Anlamı | Allah'ım! Beni bağışla, bana merhamet et, beni doğru yola ilet, bana afiyet ver ve beni rızıklandır. |
Târık b. Eşyem'in aktardığına göre Hz. Peygamber, yeni Müslüman olanlara bu duayı öğretirdi (Müslim, Zikir 35).
4. Seyyidü'l-istiğfar ve Kur'an duaları
Seher vakti istiğfar vaktidir. Hz. Peygamber'in "istiğfarın efendisi" olarak nitelendirdiği dua Buhârî'de geçer (Daavât 2). Metni ve anlamı için Seyyidü'l-istiğfar duası yazımıza bakabilirsiniz. Ayrıca "Rabbenâ âtinâ fi'd-dünyâ haseneten…" (Bakara 2/201) gibi Kur'an duaları okunabilir. Diğerleri için Rabbenâ duaları yazımızı inceleyebilirsiniz.
5. Kendi sözlerinizle dua
Arapça bilmek şart değildir. Şöyle dua edebilirsiniz: "Allah'ım! Bu gece Sana yöneldim. Günahlarımı bağışla, kalbime huzur ver. Ailemi ve sevdiklerimi koru. Hakkımda hayırlı olanı nasip et, hayırlı olmayandan beni uzak tut." Bu metin örnek bir niyazdır.
Teheccüd Nasıl Kılınır?
- Vakit: Yatsıdan sonra bir süre uyuduktan sonra, imsak vaktinden önce kılınır. Gecenin son üçte biri daha faziletli görülmüştür.
- Rekât: Diyanet'e göre en az iki, en çok sekiz rekâttır; ikişer rekât hâlinde kılınması tavsiye edilir. Hz. Âişe, Hz. Peygamber'in Ramazan'da ve diğer zamanlarda gece namazını vitirle birlikte on bir rekâttan fazla kılmadığını aktarır (Buhârî, Teheccüd 16; Müslim, Müsâfirîn 125).
- Kıraat: Fâtiha'dan sonra bilinen herhangi bir sure okunabilir; özel bir sure şartı yoktur.
- Vitir: Vitri gece kalkacağından emin olan, gece namazının sonuna bırakabilir. Emin olmayanın yatsıdan sonra kılması uygundur.
Dua Adabı
Namazdan sonra önce Allah'a hamd etmek, ardından salavat getirmek, sonra istiğfar ve dileklerle devam etmek güzel bir sıradır. Duada ısrarlı olmak, acele etmemek ve hayırlı olanı istemek dua adabındandır. Ayrıntılı bilgi için dua adabı yazımıza bakabilirsiniz. Hiçbir dua için belirli bir sayıda okuma sünnette şart koşulmamıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Teheccüd için uyumak şart mı?
Teheccüd kelimesi uykudan kalkmayı ifade ettiği için âlimlerin çoğu bir miktar uyuduktan sonra kılınmasını esas almıştır. Uyumadan kılınan nafile namaz ise gece namazı (kıyâmü'l-leyl) sevabından mahrum değildir.
Adetli kadın teheccüd vaktinde dua edebilir mi?
Adetli kadın namaz kılamaz; ancak gecenin bu kıymetli vaktinde dua, zikir, istiğfar ve salavat ile meşgul olabilir. Hanefî mezhebine göre Kur'an'ı tilavet niyetiyle okumaz; dua içerikli ayetleri dua niyetiyle okuyabilir.
Teheccüdden sonra dua ederken eller kaldırılır mı?
Dua ederken elleri kaldırmak Hz. Peygamber'in uygulamaları arasında yer alır ve dua adabındandır. Ancak bu bir şart değildir; el kaldırmadan da dua edilebilir.
Teheccüd kaç rekât kılınır?
En az iki rekâttır. Diyanet'e göre sekiz rekâta kadar kılınabilir; daha fazla kılmak isteyen de kılabilir.
Teheccüdde yapılan dua kabul olur mu?
Gece vaktinin duaya özellikle elverişli olduğunu bildiren sahih hadisler vardır. Ancak bir duanın sonucuna dair hüküm vermek kimsenin elinde değildir; kabul Allah'ın takdirindedir.
Kaynaklar
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an-ı Kerim portalı: İsrâ 17/79, Zâriyât 51/17–18, Âl-i İmrân 3/17, Müzzemmil 73/1–6, Bakara 2/201
- Buhârî, Sahîh, Teheccüd 1, 6, 14, 16; Daavât 2
- Müslim, Sahîh, Salât 222; Müsâfirîn 125, 168, 199; Sıyâm 202–203; Zikir 35; Münâfıkîn 79–81
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Teheccüd" maddesi
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Okuyucu yorumları
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.
