Allah Evleneceğimiz Kişiyi Karşımıza Nasıl Çıkar? Kader, İstihare ve Hayırlı Eş Duaları

Allah'ın evleneceğimiz kişiyi karşımıza nasıl çıkaracağını önceden bilmemiz mümkün değildir; bu gayb konusudur. İslâm inancına göre her şey Allah'ın ilmi ve takdiri dahilinde olur, ama insan da araştırmak, tanımak ve seçmekle sorumludur. Bu yazıda kader ile tercih arasındaki dengeyi, istihareyi ve hayırlı bir eş için okunabilecek duaları ele alıyoruz.

Kader ve Tercih: Evleneceğimiz Kişi Önceden Belli mi?

İslâm inancına göre Allah olmuş ve olacak her şeyi ezelî ilmiyle bilir. Kaderin anlamı budur: Allah'ın bilmesi ve takdir etmesi. Ancak Allah'ın bilmesi, insanı seçim yapmaya zorlamaz. İnsan kendisine verilen akıl ve irade ile karar verir ve bu kararlarından sorumludur.

Kur'an'da eşlerin yaratılması Allah'ın kudretinin delillerinden sayılır:

"Kendileriyle huzura kavuşmanız için size kendi türünüzden eşler yaratması ve aranızda sevgi ve merhamet var etmesi de O'nun varlığının delillerindendir…" (Rûm 30/21)

Bu ayet, evliliği bir huzur, sevgi ve merhamet birlikteliği olarak tanımlar. Eşin "kim" olacağını ise önceden bildirmez. "Her insanın eşinin adı doğmadan önce ona bildirilir" gibi sözlerin sahih bir hadis olarak bir dayanağı yoktur.

Dolayısıyla "Kaderimde varsa nasıl olsa karşıma çıkar" diyerek hiçbir adım atmamak da, "Her şey benim elimde" diyerek Allah'a güveni unutmak da dengeli bir tutum değildir. Müminin yolu tedbir almak, gayret etmek ve sonra Allah'a tevekkül etmektir.

Allah Eşin Olacak Kişiyi Kalbine Hissettirir mi?

Kalpte oluşan sevgi ve yakınlık değerlidir; Rûm 21'de sevginin Allah tarafından var edildiği bildirilir. Ancak kalbe gelen her his, Allah'tan gelen kesin bir işaret sayılmaz. İnsan birinden hoşlanabilir, ilk karşılaşmada güçlü bir yakınlık hissedebilir. Bu duygular tek başına "Bu kişi benim eşim olacak" anlamına gelmez.

Aynı şekilde rüyalar, sık sık aynı kişiyi düşünmek, belli sayılar veya tesadüfler de birinin "kaderdeki kişi" olduğunu göstermez. İnsan bazen çok istediği biriyle evlenemez, bazen de hiç beklemediği biriyle karşılaşıp evlenir. İkisinde de hayır olabilir: "Hoşunuza gitmeyen bir şey sizin için hayırlı olabilir; hoşunuza giden bir şey de sizin için kötü olabilir. Allah bilir, siz bilmezsiniz" (Bakara 2/216).

Eş Seçiminde Nelere Bakılmalı?

Hz. Peygamber şöyle buyurmuştur: "Kadınla dört şey için evlenilir: malı, soyu, güzelliği ve dini için. Sen dindar olanı seç ki elin bereket bulsun" (Buhârî, Nikâh; Müslim, Radâ'). Tirmizî'de geçen bir hadiste de dinini ve ahlakını beğendiğiniz biri evlenme teklif ettiğinde onu geri çevirmemek tavsiye edilir. Bu tavsiyeler hem kadın hem erkek için geçerli bir ölçü olarak anlaşılmıştır.

• Ahlak, dürüstlük ve sorumluluk anlayışı
• İnanç ve hayata bakışta uyum
• Aile hayatı, çocuk ve ev içi rollerle ilgili beklentiler
• İletişim ve anlaşmazlıkları çözme biçimi
• Ailelerin ve güvenilir kişilerin görüşü

İstihare: Kararı Allah'a Danışmak

İstihare, iki rekât namaz kılıp Hz. Peygamber'in öğrettiği istihare duasıyla bir işin hayırlı olanını Allah'tan istemektir. Câbir b. Abdullah, Hz. Peygamber'in bu duayı sahâbeye Kur'an'dan bir sure öğretir gibi öğrettiğini anlatır (Buhârî, Teheccüd ve Daavât).

İstihare hakkında bilinmesi gerekenler:

• İstiharenin amacı geleceği görmek değil, hayırlı olanın kolaylaştırılmasını istemektir.
• İstihareden sonra mutlaka rüya görmek gerekmez. Rüyada belli renkler görmenin "evet" veya "hayır" anlamına geldiği inancının sahih bir dayanağı yoktur.
• İstihare, araştırma ve istişarenin yerine geçmez; onlarla birlikte yapılır.
• İstihareden sonra kişi, kalbinin yöneldiği ve şartların kolaylaştığı tarafa göre kararını verir.

İstihare namazının kılınışı ve duanın tam metni için istihare nasıl yapılır yazımıza bakabilirsiniz.

Hayırlı Bir Eş İçin Okunabilecek Dualar

Hz. Mûsâ'nın duası (Kasas 28/24)

"Rabbi innî limâ enzelte ileyye min hayrin fakîr." Anlamı: "Rabbim! Bana indireceğin her hayra muhtacım." Hz. Mûsâ bu duayı Medyen'de, yalnız ve kimsesiz bir hâldeyken yapmıştır. Ayetlerin devamında onun bir aileye kavuştuğu ve evlendiği anlatılır. Bu yüzden hayırlı bir eş için de okunan dualardandır. Ayetin bir evlilik vaadi içermediğini, hayra muhtaçlığın genel bir ifadesi olduğunu da hatırlamak gerekir.

Furkan suresi 74. ayet

"Rabbenâ heb lenâ min ezvâcinâ ve zürriyyâtinâ kurrete a'yunin vec'alnâ li'l-müttekîne imâmâ." Anlamı: "Rabbimiz! Eşlerimizi ve çocuklarımızı bize göz aydınlığı kıl ve bizi takva sahiplerine önder eyle."

Dünya ve ahiret iyiliği için

"Rabbenâ âtinâ fi'd-dünyâ haseneten ve fi'l-âhirati haseneten ve kınâ azâbe'n-nâr" (Bakara 2/201). Bazı müfessirler, ayetteki "dünya iyiliği" ifadesine salih bir eşin de dahil olduğunu söylemiştir. Kur'an'daki diğer dualar için Rabbenâ duaları yazımıza göz atabilirsiniz.

Kendi dilinizle

"Allah'ım! Benim için hayırlı olan, dinimi ve dünyamı güzelleştirecek bir eş nasip eyle. Hayırlı değilse kalbimi ondan uzaklaştır, hayırlı olanı bana kolaylaştır. Kararlarımda bana basiret ver ve bizi birbirimize huzur kaynağı kıl. Âmin."

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an-ı Kerim portalı: Rûm 21; Bakara 201, 216; Kasas 24; Furkan 74
• Buhârî, el-Câmiu's-sahîh, Nikâh, Teheccüd ve Daavât bölümleri
• Müslim, el-Câmiu's-sahîh, Radâ' bölümü
• Tirmizî, es-Sünen, Nikâh bölümü
• TDV İslâm Ansiklopedisi, "İstihâre" ve "Kader" maddeleri
• Din İşleri Yüksek Kurulu, istihare ve evlilik ile ilgili soru-cevaplar