Zor Zamanlarda Okunacak Dualar: Sıkıntı ve Darlık Duaları

Zor zamanlarda okunacak en bilinen dualar, Kur'an'da peygamberlerin sıkıntı anında yaptığı dualar ile Hz. Peygamber'in darlık ve keder için öğrettiği dualardır. Bunların başında Hz. Yûnus'un duası, "Hasbünallâhu ve ni'me'l-vekîl" ve sahih hadislerde geçen keder (kerb) duası gelir. Hiçbir dua belirli bir sonucu otomatik olarak getirmez; dua, kulun Allah'a sığınması ve O'na güvenmesidir.

Kur'an'daki Sıkıntı ve Darlık Duaları

Kur'an, peygamberlerin en zor anlarında Allah'a nasıl yöneldiğini anlatır. Bu dualar hem okunuşları hem de anlamlarıyla, sıkıntı içindeki insana nasıl dua edileceğini öğretir.

1. Hz. Yûnus'un duası

Hz. Yûnus bu duayı balığın karnında, karanlıklar içindeyken yapmıştır. Ardından gelen ayette, Allah'ın onu kederden kurtardığı ve müminleri de böyle kurtaracağı bildirilir (Enbiyâ 21/88). Sa'd b. Ebû Vakkâs'tan gelen bir hadiste Hz. Peygamber, bir Müslümanın bu duayla herhangi bir konuda dua etmesinin faziletine dikkat çekmiştir (Tirmizî, Daavât 81). Dua üç unsur taşır: tevhid, Allah'ı tenzih ve kişinin kendi hatasını kabul etmesi.

2. Hasbünallâhu ve ni'me'l-vekîl

Bu söz, Uhud'dan sonra "Düşman size karşı toplandı, onlardan korkun" denildiğinde müminlerin verdiği cevaptır. İbn Abbas'tan gelen rivayete göre bu sözü Hz. İbrâhim ateşe atılırken, Hz. Peygamber de bu tehdit karşısında söylemiştir (Buhârî, Tefsîr, Âl-i İmrân 13). Kişi tek başına "Hasbiyallâhu ve ni'me'l-vekîl" (Allah bana yeter) şeklinde de söyleyebilir.

3. Hz. Eyyûb'un duası

Hz. Eyyûb uzun bir hastalık ve kayıp döneminde sabretmiş, dertlerini şikâyet etmeden Allah'a arz etmiştir. Dua, sıkıntıyı Allah'a açmanın ve O'nun rahmetine sığınmanın güzel bir örneğidir.

4. Hz. Mûsâ'nın duaları

Mısır'dan kaçıp Medyen'e vardığında, yalnız ve muhtaç bir hâldeyken şöyle dua etmiştir: "Rabbi innî limâ enzelte ileyye min hayrin fakîr." Anlamı: "Rabbim! Bana indireceğin her hayra muhtacım." (Kasas 28/24).

Zor bir göreve başlarken de şöyle dua etmiştir: "Rabbi'şrah lî sadrî, ve yessir lî emrî, vahlul ukdeten min lisânî, yefkahû kavlî." Anlamı: "Rabbim! Gönlüme ferahlık ver, işimi kolaylaştır, dilimdeki düğümü çöz ki sözümü anlasınlar." (Tâhâ 20/25–28).

Hz. Peygamber'in Öğrettiği Keder ve Sıkıntı Duaları

Kerb (keder) duası

İbn Abbas'ın aktardığına göre Hz. Peygamber sıkıntı anında şöyle derdi (Buhârî, Daavât 27; Müslim, Zikir 83):

"Lâ ilâhe illallâhü'l-azîmü'l-halîm. Lâ ilâhe illallâhü rabbü'l-arşi'l-azîm. Lâ ilâhe illallâhü rabbü's-semâvâti ve rabbü'l-ardı ve rabbü'l-arşi'l-kerîm." Mealen: "Azîm ve Halîm olan Allah'tan başka ilah yoktur. Büyük arşın Rabbi Allah'tan başka ilah yoktur. Göklerin Rabbi, yerin Rabbi ve değerli arşın Rabbi Allah'tan başka ilah yoktur."

"Yâ Hayyu yâ Kayyûm" duası

Enes b. Mâlik'ten rivayet edildiğine göre Hz. Peygamber'i bir iş sıkıntıya soktuğunda "Yâ Hayyu yâ Kayyûm, bi-rahmetike esteğîs" derdi (Tirmizî, Daavât 91). Anlamı: "Ey diri ve her şeyi ayakta tutan Allah! Rahmetinle yardım dilerim."

Musibet anında okunacak dua

Ümmü Seleme'nin aktardığına göre Hz. Peygamber, musibete uğrayan Müslümanın şöyle demesini tavsiye etmiştir (Müslim, Cenâiz 3–4): "İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi râci'ûn. Allâhümme'cürnî fî musîbetî ve ahlif lî hayran minhâ." Anlamı: "Biz Allah'a aitiz ve O'na döneceğiz. Allah'ım! Bu musibetimde bana ecir ver ve onun yerine bana daha hayırlısını nasip et." Bu konuda musibete uğramış birini görünce okunacak dua yazımıza da bakabilirsiniz.

Lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâh

"Güç ve kuvvet ancak Allah'ın yardımıyladır" anlamındaki bu söz, Hz. Peygamber tarafından "cennet hazinelerinden bir hazine" olarak nitelendirilmiştir (Buhârî, Daavât 50; Müslim, Zikir 44). Kişinin kendi gücünün sınırlı olduğunu kabul edip Allah'a dayanmasını ifade eder.

Bu Dualar Nasıl ve Ne Zaman Okunur?

• Vakit: Dua için belirli bir saat şartı yoktur. Gecenin son üçte biri, secde, farz namazların arkası, ezanla kamet arası ve cuma günü gibi vakitlerin faziletine dair rivayetler bulunur.
• Sayı: Bu duaların 7, 41, 100 veya 1000 kez okunması gerektiğine dair sahih bir bilgi yoktur. Kişi dilediği kadar okuyabilir.
• Sıra: Hamd ve salavatla başlamak, ardından bu dualardan birini okumak ve sonra kendi dileğini kendi sözleriyle söylemek güzel bir yoldur.
• Hayırlısını istemek: Ne istediğinden emin olmayan kişi için sünnette istihare duası vardır. Bkz. istihare nasıl yapılır.

Kendi sözlerinizle şöyle dua edebilirsiniz: "Allah'ım! Gücümün yetmediği bu işte Sana sığınıyorum. Benim için hayırlıysa kolaylaştır; hayırlı değilse gönlümü ondan çevir ve bana daha hayırlısını ver. Bana sabır ve huzur nasip et."

Dikkat Edilecekler

• Hiçbir dua bir formül gibi düşünülmemelidir. Duanın kabulü Allah'ın takdirindedir. Hadislerde, duanın ya istenen şekilde, ya bir kötülüğün def edilmesiyle ya da ahirete saklanarak karşılık bulduğu bildirilir (Ahmed b. Hanbel, Müsned).
• "Şu duayı okuyan muradına erer" gibi sonuç bildiren ifadelere ve kaynaksız tertiplere itibar edilmemelidir.
• Acele etmemek de dua adabındandır. Hz. Peygamber, "Dua ettim de kabul olunmadı" diyerek aceleci davranmamayı öğütlemiştir (Buhârî, Daavât 22; Müslim, Zikir 90).
• Daha fazla dua için Allah'a edilecek en güzel dualar yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an-ı Kerim portalı: Enbiyâ 21/83, 87–88; Âl-i İmrân 3/173; Kasas 28/24; Tâhâ 20/25–28
• Buhârî, Sahîh, Tefsîr; Daavât 22, 27, 50
• Müslim, Sahîh, Cenâiz 3–4; Zikir 44, 83, 90
• Tirmizî, Sünen, Daavât 81, 91
• TDV İslâm Ansiklopedisi, "Dua" maddesi