Davranış Bozukluğu Olan Çocuğa Okunacak Dua ve Anne Baba İçin Sabır Duaları
İçindekiler
Davranış sorunları yaşayan bir çocuk için Kur'an'da veya sünnette belirlenmiş özel bir dua yoktur. Anne baba, Kur'an'daki çocuklarla ilgili dualarla ve kendi sözleriyle çocukları için dua edebilir. Ancak süren davranış sorunlarında dua, çocuk ruh sağlığı uzmanından alınacak desteğin yerini tutmaz. Bu yazıda hem çocuk hem de anne baba için okunabilecek duaları ve dikkat edilmesi gereken noktaları bulacaksınız.
- Çocuk için en bilinen Kur'an duası Furkan 74'tür: "Eşlerimizi ve çocuklarımızı bize göz aydınlığı kıl."
- Gönül huzuru için Ra'd 28, iletişimde kolaylık için Tâhâ 25–28 okunabilir.
- Anne babanın sabrı için "Rabbenâ efriğ aleynâ sabran" duası ve öfke anında Allah'a sığınmak tavsiye edilir.
- Davranış sorunlarını nazar, cin veya büyü gibi sebeplere yormak doğru değildir; sorunun gerçek sebebini bir uzmanla anlamak gerekir.
- Belirli bir esmanın belirli sayıda okunmasıyla çocuğun değişeceği sünnette bildirilmemiştir.
Çocuk İçin Okunabilecek Kur'an Duaları
1. Furkan suresi 74. ayet
| Arapça | رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّيَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْيُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِينَ إِمَامًا |
|---|---|
| Okunuşu | Rabbenâ heb lenâ min ezvâcinâ ve zürriyyâtinâ kurrete a'yunin vec'alnâ li'l-müttekîne imâmâ. |
| Anlamı | "Rabbimiz! Eşlerimizi ve çocuklarımızı bize göz aydınlığı kıl ve bizi Allah'a karşı gelmekten sakınanlara önder eyle." |
Ayetin son kısmı dikkat çekicidir: Anne baba sadece çocuğun düzelmesini değil, kendisinin de iyi bir örnek olmasını ister. Çocuklar davranışı çoğu zaman sözden çok örnekten öğrenir.
2. Ahkâf suresi 15. ayetten bir bölüm
"Ve aslih lî fî zürriyyetî." Anlamı: "Benim için zürriyetimi de iyi kıl." Bu ifade, anne babaya iyilikle ilgili ayetin içinde geçen bir duadır. Çocuğun ıslahı için kısa ve kolay bir dua olarak okunabilir.
3. Ra'd suresi 28. ayet
Mealen: "Bilesiniz ki kalpler ancak Allah'ı anmakla huzur bulur." Bu ayet belirli bir duruma özel değildir; Allah'ı anmanın gönle huzur verdiğini bildirir. Anne baba ayeti okuduktan sonra "Allah'ım, çocuğumun gönlüne huzur ver" diyerek dua edebilir.
4. Tâhâ suresi 25–28. ayetler
Hz. Mûsâ'nın duasıdır: "Rabbişrah lî sadrî, ve yessir lî emrî, vahlul ukdeten min lisânî, yefkahû kavlî." Anlamı: "Rabbim! Gönlüme genişlik ver, işimi kolaylaştır, dilimdeki düğümü çöz ki sözümü anlasınlar." Çocukla iletişim kurmakta zorlanılan dönemlerde anne babanın kendisi için de okuyabileceği güzel bir duadır.
Anne Baba İçin Sabır Duaları
Davranış sorunu olan bir çocuğun yanında olmak sabır ister. Yorgunluk ve öfke anlarında anne babanın kendisi için dua etmesi de önemlidir.
- Sabır duası: "Rabbenâ efriğ aleynâ sabran." Anlamı: "Rabbimiz! Üzerimize sabır yağdır." Bu ifade Bakara 250 ve A'râf 126. ayetlerdeki duaların başında geçer.
- Öfke anında: "Eûzü billâhi mine'ş-şeytâni'r-racîm." Hz. Peygamber, öfkelenen bir kişinin bunu söylemesi hâlinde öfkesinin dineceğini bildirmiştir (Buhârî, Edeb; Müslim, Birr). Öfkelenen kişinin ayaktaysa oturması da tavsiye edilmiştir (Ebû Dâvûd, Edeb).
- Kendi dilinizle: "Allah'ım! Bana sabır, anlayış ve hikmet ver. Çocuğuma öfkeyle değil, merhametle yaklaşmayı nasip et. Doğru yardımı bulmamızı kolaylaştır."
Çocuk İçin Kendi Sözlerinizle Dua
Dua yalnızca Arapça yapılmak zorunda değildir. Din İşleri Yüksek Kurulu da kişinin anladığı dille dua edebileceğini belirtir. Şöyle bir dua edilebilir:
"Allah'ım! Çocuğuma güzel ahlak nasip et. Gönlüne huzur, kalbine merhamet ver. Öfkesini yumuşat, onu kötü alışkanlıklardan koru. Bizi birbirimizi anlamaya ve güzel konuşmaya muvaffak eyle. Ona yardım edecek doğru kişileri karşımıza çıkar. Âmin."
Bu metin ayet veya hadis değildir, bir örnektir. Allah'ın güzel isimleriyle de dua edilebilir: "Yâ Rahmân, yâ Rahîm, yâ Latîf, çocuğuma rahmetinle muamele et" gibi. Ancak "şu esmayı şu kadar okuyan çocuğun davranışı değişir" türünden sayılı tertiplerin sünnette bir dayanağı yoktur.
Davranış Sorunları Neden Olur?
Çocuklarda davranış sorunlarının pek çok sebebi olabilir: gelişim dönemine ait normal dalgalanmalar, uyku ve beslenme düzeni, aile içindeki değişiklikler, okul baskısı, kaygı, dikkat eksikliği ve hiperaktivite gibi durumlar, öğrenme güçlükleri veya başka sağlık sorunları. Bunların hangisinin söz konusu olduğunu ancak uygun bir değerlendirme gösterebilir.
Bu sebeple çocuğun davranışlarını "nazar değdi", "cin çarptı" veya "büyü yapıldı" gibi açıklamalarla yorumlamak doğru değildir. Bu tür açıklamalar hem çocuğun gerçek ihtiyacının gözden kaçmasına hem de tedavinin gecikmesine yol açabilir. Dua, sebeplere başvurmayı dışlamaz; Din İşleri Yüksek Kurulu da dua ile birlikte tedavi yollarına başvurulması gerektiğini vurgular.
Günlük Hayatta Nelere Dikkat Edilebilir?
- Çocuğu "yaramaz", "huysuz", "asi" gibi kelimelerle etiketlememek; sorunu davranış üzerinden konuşmak.
- Kuralları açık, kısa ve tutarlı koymak; anne babanın ortak tavır sergilemesi.
- Olumlu davranışları fark edip takdir etmek.
- Öfke anında uzun nasihat yerine sakinleşmesi için zaman tanımak.
- Başka çocuklarla kıyaslamamak.
- Kur'an'ı, namazı veya duayı bir korkutma ya da ceza aracına dönüştürmemek.
Uykuyla ilgili korkular yaşayan çocuklar için uykuda korkan çocuğa okunacak dua, genel olarak çocuklar için de hayırlı evlat için dua yazılarımıza göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Davranış bozukluğu için okunacak kesin bir dua var mı?
Hayır. Sahih kaynaklarda bu amaçla belirlenmiş özel bir dua yoktur. Furkan 74 gibi çocuklarla ilgili Kur'an duaları ve kendi sözlerinizle yapacağınız dualar okunabilir. Tedavi ve uzman desteği ise ayrıca gereklidir.
Duayı çocuğun yanında mı okumalıyım?
Çocuğun yanında veya yokluğunda dua edilebilir. Çocuğu korkutmadan, baskı kurmadan ve onu "sorunlu" hissettirmeden yapılan dua daha uygundur. Bazı aileler yatmadan önce birlikte kısa bir dua etmeyi huzurlu bir alışkanlık hâline getirir.
Annenin adet hâlindeyken bu ayetleri okuması caiz mi?
Hanefî mezhebine göre adet hâlindeki kadın Kur'an'ı tilavet niyetiyle okuyamaz; ancak Furkan 74 gibi dua içeren ayetleri dua niyetiyle okuyabilir ve kendi diliyle dua edebilir. Mâlikî mezhebinde ezberden okumaya izin veren görüş de vardır.
Abdestsiz dua edilir mi?
Evet. Dua için abdest şart değildir. Mushafa dokunmak için abdest gerekir.
Çocuğuma nazar değdiğini düşünüyorum, ne yapmalıyım?
Hz. Peygamber'in çocuklar için okuduğu genel korunma duaları vardır ve okunabilir. Ancak davranış değişikliklerini nazara yormak yerine çocuğu bir çocuk doktoruna ve gerekirse bir ruh sağlığı uzmanına göstermek gerekir.
Kaynaklar
- Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an-ı Kerim portalı: Furkan 74; Ahkâf 15; Ra'd 28; Tâhâ 25–28; Bakara 250; A'râf 126
- Din İşleri Yüksek Kurulu, dua ve tedavi ile ilgili soru-cevaplar
- Buhârî, el-Câmiu's-sahîh, Edeb bölümü; Müslim, el-Câmiu's-sahîh, Birr bölümü
- Ebû Dâvûd, es-Sünen, Edeb bölümü
- TDV İslâm Ansiklopedisi, "Dua" maddesi
Okuyucu yorumları
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.
